Σέλτον – Τσιτσιπάς: Δύο πατεράδες, δύο ταλέντα και μια απόφαση που μπορεί να αλλάξει τα πάντα!

Ο Μπεν Σέλτον ετοιμάζεται να προσθέσει τον Χουάν Κάρλος Φερέρο στο προπονητικό του επιτελείο, χωρίς όμως να απομακρύνει τον πατέρα του, Μπράιαν, σε μια απόφαση που μπορεί να αποδειχθεί σημαντικότερη από οποιαδήποτε τεχνική βελτίωση στο παιχνίδι του Αμερικανού.

Αναπόφευκτα μάλιστα φέρνει στο μυαλό την περίπτωση του Στέφανου Τσιτσιπά και τη διαχρονική σχέση του με τον Απόστολο. Στο σύγχρονο τένις, με τους… super coaches, βετεράνους πρωταθλητές, να έχουν γίνει πλέον πολλοί, το δύσκολο δεν είναι πάντα να βρεις τον κατάλληλο προπονητή, αλλά να… δημιουργήσεις τον χώρο για να τον αξιοποιήσεις.

Υπάρχει μια λεπτομέρεια στην επικείμενη συνεργασία του Μπεν Σέλτον με τον Χουάν Κάρλος Φερέρο που, κατά τη γνώμη μου, έχει μεγαλύτερη σημασία ακόμη και από το εντυπωσιακό βιογραφικό του Ισπανού προπονητή.

Ο Μπράιαν Σέλτον παραμένει στην ομάδα του γιου του.

Δεν αποχωρεί, δεν παραμερίζεται και τουλάχιστον με βάση όσα έχουν γίνει γνωστά, δεν αντιμετωπίζει την άφιξη ενός από τους πιο επιτυχημένους προπονητές της τελευταίας δεκαετίας ως απειλή για τον δικό του ρόλο.

Αντίθετα, δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για μια συνεργασία στην οποία δύο άνθρωποι με διαφορετικές εμπειρίες θα προσπαθήσουν να κάνουν ακόμα καλύτερο έναν ήδη εξαιρετικό αθλητή.

Ακούγεται αυτονόητο, αλλά στο επαγγελματικό τένις και ιδιαίτερα όταν στη σχέση προπονητή και αθλητή υπεισέρχεται ο οικογενειακός δεσμός, δεν είναι καθόλου.

Ο Σέλτον προφανώς και δεν χρειάζεται έναν δεύτερο πατέρα, αλλά έναν δεύτερο τρόπο σκέψης, μια ακόμη ματιά και άποψη.

Ο Μπεν Σέλτον βρίσκεται ήδη στο Νο4 της παγκόσμιας κατάταξης, έχει φτάσει σε τελικό Grand Slam και διαθέτει ένα από τα πιο εντυπωσιακά, πιθανώς το εντυπωσιακότερο σερβίς του Tour.

Στα 24 του χρόνια έχει πετύχει όσα οι περισσότεροι επαγγελματίες τενίστες δεν θα καταφέρουν ποτέ και όλα αυτά έχοντας ως βασικό προπονητή τον πατέρα του. Τι μου θυμίζει, τι μου θυμίζει…;

Θα ήταν άδικο λοιπόν να υποστηρίξει κανείς, όπως προφανέστατα και στην περίπτωση του Τσιτσιπά, ότι ο Μπράιαν Σέλτον ή ο Απόστολος Τσιτσιπάς, δεν έχουν κάνει εξαιρετική δουλειά.

Το αντίθετο.

Ο Μπράιαν Σέλτον, πρώην επαγγελματίας τενίστας κι αυτό είνα μια σημαντική διαφοροποίηση σε σχέση με τον Απόστολο, με σημαντική εμπειρία και στο αμερικανικό κολεγιακό τένις, έχει συμβάλει καθοριστικά στη διαμόρφωση ενός αθλητή που εξελίχθηκε σε διεκδικητή των μεγαλύτερων τίτλων.

Το γεγονός, όμως, ότι ένας προπονητής οδήγησε έναν παίκτη μέχρι το Νο4 ή το νούμερο 3, δεν σημαίνει αυτομάτως ότι διαθέτει όλες τις «απαντήσεις» για να τον οδηγήσει και στο Νο1.

Ο Μπράιαν Σέλτον φαίνεται διατεθειμένος να μοιραστεί την ευθύνη της εξέλιξης του γιου του με έναν άνθρωπο που έχει ήδη διανύσει τη διαδρομή προς την κορυφή και ξέρει τον «δρόμο» και αυτό σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί ένδειξη αδυναμίας, αλλά… επίδειξη αυτογνωσίας!

Τι μπορεί πραγματικά να προσφέρει ο Φερέρο;

Η εύκολη απάντηση θα μπορούσε να είναι ότι ο Σέλτον προσλαμβάνει τον πρώην προπονητή του Κάρλος Αλκαράθ για να μάθει το… μυστικό της επιτυχίας απέναντι του.

Θα μπορούσε να είναι μια ωραία ιστορία, αλλά μάλλον με υπεραπλουστευμένο σκεπτικό.

Ο Φερέρο προφανώς δεν διαθέτει κάποιο μυστικό εγχειρίδιο εξουδετέρωσης του Αλκαράθ, αλλά κάτι πολύ σημαντικότερο! Έχει την εμπειρία της μετατροπής ενός εξαιρετικού ταλέντου, όπως ο Αλκαράθ, σε έναν ολοκληρωμένο αθλητή και κατ επέκταση πρωταθλητή.

Στην περίπτωση του Σέλτον, το ζητούμενο δεν είναι να αποκτήσει περισσότερη δύναμη, γιατί διαθέτει ήδη αρκετή.

Η πρόκληση είναι να μάθει να την αξιοποιεί αποτελεσματικότερα.

Ο Αμερικανός έχει ένα εκρηκτικό σερβίς, με το πλεονέκτημα μάλιστα του αριστερόχειρα, εντυπωσιακή αθλητικότητα, δυνατό forehand και τη δυνατότητα να τελειώνει πόντους από σχεδόν οποιαδήποτε θέση, ακόμα και όταν βρίσκεται σε θέση άμυνας!

Εμφανίζει όμως και συγκεκριμένες αγωνιστικές αδυναμίες.

Πρώτη και σημαντικότερη είναι οι επιστροφές στα σερβίς.

Για έναν παίκτη με τόσο ισχυρό σερβίς, η δυσκολία να φτάνει σε αρκετές ευκαιρίες για break αποτελεί σοβαρό μειονέκτημα, που εξασθενεί σε σημαντικό βαθμό το πλεονέκτημα του δικού του σερβίς!

Ο Σέλτον δεν χρειάζεται απαραίτητα να γίνει ένας από τους κορυφαίους returners στον κόσμο πλησιάζοντας τα επίπεδα του Νόβακ Τζόκοβιτς, αλλά του αρκεί να βελτιωθεί αισθητά σε αυτό το κομμάτι.

Κάποια επιπλέον breaks στα δύσκολα και κρίσιμα παιχνίδια μπορούν να αλλάξουν ακόμα και την έκβαση ολόκληρων τουρνουά.

Το δεύτερο πρόβλημα αφορά στην επιλογή των χτυπημάτων.

Ο Σέλτον έχει την τάση να προχωρά σε εξεζητημένα και πολύ δύσκολα χτυπήματα, ακόμη και όταν οι συνθήκες του πόντου απαιτούν μεγαλύτερη υπομονή.

Πολύ συχνά χρησιμοποιεί το slice χωρίς λόγο και αρκετές φορές ανεβαίνει στο φιλέ δίχως να έχει δημιουργήσει τις κατάλληλες προϋποθέσεις. Άλλες φορές πάλι, επιλέγει το δύσκολο χτύπημα ενώ υπάρχει πιο εύκολος τρόπος για να πάρει τον πόντο.

Η ποικιλία στο παιχνίδι του, λοιπόν, δεν του λείπει σε καμία περίπτωση.

Αυτό που του λείπει είναι η σωστή διαχείριση αυτής της ποικιλίας που ήδη διαθέτει.

Ο Φερέρο μπορεί να τον βοηθήσει ακριβώς εκεί. Στο «χτίσιμο» των πόντων, την υπομονή από τη βασική γραμμή, την καλύτερη διαχείριση των επιθετικών του επιλογών και τη μεγαλύτερη τακτική πειθαρχία.

Με άλλα λόγια, να μετατρέψει έναν, εντυπωσιακό στο μάτι τενίστα, σε έναν πιο αποτελεσματικό αθλητή.

Στο «κάδρο» ο Τσιτσιπάς

Η ιστορία του Σέλτον έχει αρκετά κοινά στοιχεία με εκείνη του Στέφανου Τσιτσιπά.

Δύο εξαιρετικά ταλαντούχοι αθλητές και δύο πατεράδες που ανέλαβαν από πολύ νωρίς την προπονητική τους καθοδήγηση.

Δύο οικογένειες που επένδυσαν πολύ χρόνο και χρήμα στην προσπάθεια εξέλιξης των παιδιών τους. Στην περίπτωση του Στέφανου δε και με μεγάλο οικονομικό ρίσκο!

Και οι δύο αθλητές έφτασαν στην κορυφή του παγκόσμιου τένις έχοντας τον πατέρα τους ως κεντρικό πρόσωπο της ομάδας τους.

Οι ομοιότητες, όμως, δεν σταματούν εκεί.

Ο Τσιτσιπάς, όπως και ο Σέλτον, απέκτησε από νεαρή ηλικία μια ξεκάθαρη αγωνιστική ταυτότητα.

Δυνατό και αποτελεσματικό σερβίς, εξαιρετικό forehand, επιθετικό παιχνίδι και δυνατότητα να κυριαρχεί παίρνοντας αυτός την πρώτη επίθεση στον πόντο.

Παράλληλα, όμως, ανέπτυξε και αδυναμίες που με την πάροδο των χρόνων γίνονταν ολοένα και πιο εμφανείς.

Το backhand, η επιστροφή στο σερβίς, η αντιμετώπιση αθλητών με συγκεκριμένα αγωνιστικά χαρακτηριστικά και δυσκολία προσαρμογής και αντίδρασης απέναντι σε αντιπάλους που γνώριζαν πλέον πώς να τον πιέσουν.

Οι αδυναμίες αυτές όμως δεν εμφανίστηκαν ξαφνικά, αλλά υπήρχαν σε διαφορετικό βαθμό, ακόμη και όταν ο Έλληνας πρωταθλητής βρισκόταν στο Νο3 του κόσμου.

Η διαφορά είναι ότι τότε τα πλεονεκτήματά του ήταν τόσο σημαντικά ώστε μπορούσαν συχνά να τις καλύπτουν.

Όταν όμως οι αντίπαλοι του προσαρμόστηκαν και η αυτοπεποίθησή του άρχισε να κλονίζεται, οι ίδιες αδυναμίες απέκτησαν μεγαλύτερη σημασία. Αναδείχθηκαν πολύ περισσότερο!

Ο Απόστολος Τσιτσιπάς και το δύσκολο έργο του πατέρα-προπονητή

Θα ήταν άδικο να μηδενίσει κανείς τη συνεισφορά του Απόστολου Τσιτσιπά.

Ο άνθρωπος που καθοδήγησε τον Στέφανο από τα πρώτα του βήματα συνέβαλε στη δημιουργία ενός αθλητή που κατέκτησε τα ATP Finals, τρεις τίτλους Masters 1000 και έφτασε σε δύο τελικούς Grand Slam.

Απίστευτα πράγματα για το ελληνικό τένις. Respect!

Είναι και η μεγαλύτερη απόδειξη μιας εξαιρετικά επιτυχημένης προπονητικής διαδρομής.

Το ερώτημα, όμως, δεν είναι αν ο Απόστολος υπήρξε καλός προπονητής για τον Στέφανο. Η απάντηση είναι ξεκάθαρη. Ήταν!

Το ερώτημα είναι αν ο προπονητής που σε οδηγεί μέχρι το Νο3 είναι απαραίτητα και ο καταλληλότερος για να σε οδηγήσει στο επόμενο επίπεδο.

Το «challenge» εδώ είναι να μπορέσει να αναγνωρίσει τη στιγμή στην οποία ο αθλητής, ο γιος του, χρειάζεται κάτι διαφορετικό.

Ο Στέφανος Τσιτσιπάς συνεργάστηκε κατά καιρούς και με άλλους προπονητές, ενώ επιχείρησε και ουσιαστικές αλλαγές στην ομάδα του.

Η συνεργασία του με τον Γκόραν Ιβανίσεβιτς αποτέλεσε πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα της προσπάθειας να αποκτήσει μια διαφορετική προπονητική προσέγγιση.

Οι αλλαγές αυτές όμως δεν οδήγησαν ποτέ σε μια σταθερή, μακροχρόνια νέα σχέση.

Ο Απόστολος παρέμενε, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, κεντρικό πρόσωπο στην επαγγελματική διαδρομή του γιου του.

Δεν γνωρίζουμε όλες τις εσωτερικές ισορροπίες της οικογένειας και θα ήταν αυθαίρετο να αποδώσουμε αποκλειστικά στον πατέρα τις δυσκολίες που αντιμετώπισε ο Στέφανος.

Υπάρχει όμως σίγουρα ένα αντικειμενικό δεδομένο.

Η προπονητική σχέση πατέρα και γιου είναι πολύ πιο σύνθετη από μια συνηθισμένη επαγγελματική συνεργασία.

Ο πατέρας δεν είναι απλώς ο άνθρωπος που διορθώνει το backhand ή σχεδιάζει την τακτική.

Είναι εκείνος που γνωρίζει τον αθλητή από παιδί, που έχει επενδύσει συναισθηματικά στην επιτυχία του και που συχνά  – και είναι απολύτως φυσιολογικό – δυσκολεύεται να διαχωρίσει τον οικογενειακό από τον επαγγελματικό του ρόλο.

Ο αθλητής, από την δική του πλευρά, δεν ακούει πάντοτε τις οδηγίες του πατέρα του με τον ίδιο τρόπο που θα άκουγε έναν… άλλο προπονητή αποφορτισμένος από οποιαδήποτε συναισθηματική σχέση μαζί του. Ακόμη και όταν οι οδηγίες είναι σωστές πολύ πιο εύκολα θα τις αμφισβητήσει και ακόμα πιο δύσκολα θα πειστεί να τις ακολουθήσει. Αυτό είναι και το μεγαλύτερο πρόβλημα!

Η σημαντική απόφαση του Μπράιαν Σέλτον

Η συμφωνία με τον Φερέρο έχει και μία πολύ ενδιαφέρουσα πτυχή και δεν είναι μόνο η επιλογή του Μπεν, αλλά και η μετέπειτα στάση του πατέρα του.

Ο Μπράιαν Σέλτον δεν χρειάζεται να αποδείξει ότι είναι ο μοναδικός άνθρωπος που μπορεί να καθοδηγήσει τον γιο του.

Έχει ήδη αποδείξει την αξία του.

Ακριβώς γι’ αυτό μπορεί και πρέπει να επιτρέψει σε έναν άλλον προπονητή να προσθέσει τις δικές του γνώσεις.

Είναι μια λογική που θυμίζει, ως προς τη φιλοσοφία της συνεργασίας, το μοντέλο των Ντάρεν Κέιχιλ και Σιμόνε Βανιότσι στην ομάδα του Γιανίκ Σίνερ.

Δύο προπονητές με διαφορετικά χαρακτηριστικά, αλλά με κοινό στόχο την εξέλιξη του αθλητή.

Φυσικά, το εγχείρημα του Σέλτον δεν είναι βέβαιο ότι θα έχει επιτυχία.

Η παρουσία στην καθημερινότητά και το box, δύο ισχυρών προπονητικών προσωπικοτήτων μπορεί να δημιουργήσει και προβλήματα αν δεν υπάρχουν ξεκάθαρες αρμοδιότητες και κοινή φιλοσοφία.

Ο Φερέρο θα πρέπει να γνωρίζει ακριβώς ποιος είναι ο ρόλος του, ο Μπράιαν θα πρέπει να αποδέχεται τις παρεμβάσεις του και ο Μπεν θα πρέπει να είναι πρόθυμος να αλλάξει συνήθειες που τον έχουν ήδη οδηγήσει πολύ ψηλά.

Η βελτίωση δεν έρχεται μόνο με την προσθήκη ενός μεγάλου ονόματος στο προπονητικό box, αλλά όταν ο αθλητής είναι διατεθειμένος να επανεξετάσει όσα θεωρούσε μέχρι τότε δεδομένα.

Ο Φερέρο δεν θα κάνει τον Σέλτον… Αλκαράθ

Ο Χουάν Κάρλος Φερέρο δεν δημιούργησε από το «μηδέν» τον Κάρλος Αλκαράθ.

Ο Ισπανός διέθετε από πολύ μικρή ηλικία ένα σπάνιο συνδυασμό τεχνικής, αθλητικότητας, δημιουργικότητας και αντίληψης.

Η μεγάλη επιτυχία του Φερέρο ήταν ότι βοήθησε αυτό το ταλέντο να εξελιχθεί σε μια ολοκληρωμένη αγωνιστική προσωπικότητα.

Το ίδιο, φαντάζομαι θα επιχειρήσει να κάνει και με τον Σέλτον.

Δεν θα προσπαθήσει να μετατρέψει τον Αμερικανό αριστερόχειρα με το τρομερό σερβίς σε έναν… δεύτερο Αλκαράθ, αλλά να τον κάνει να βγάλει την καλύτερη εκδοχή του εαυτού του στο court.

Είναι ήδη ένας παίκτης που έχει ήδη φτάσει στο Νο4 και δεν χρειάζεται «χτίσιμο» από την αρχή, αλλά στοχευμένες παρεμβάσεις, χωρίς να χάσει τα χαρακτηριστικά που τον έκαναν ξεχωριστό.

Το «μάθημα» για τον Τσιτσιπά

Η περίπτωση του Σέλτον δεν αποτελεί απόδειξη ότι ο Τσιτσιπάς ακολούθησε λανθασμένο δρόμο.

Άλλωστε, δεν γνωρίζουμε ακόμη αν η συνεργασία του Αμερικανού με τον Φερέρο αποδειχθεί επιτυχημένη.

Αποτελεί, όμως, μια υπενθύμιση ότι στο επαγγελματικό τένις και γενικότερα στον επαγγελματικό αθλητισμό η εξέλιξη απαιτεί διαρκή ανανέωση. Η περίπτωση, δε, του Ρότζερ Φέντερερ, με τις στοχευμένες επιλογές προπονητών, με βάση τα χαρακτηριστικά που ήθελε να βελτιώσει ή να προσθέσει, ιδίως προς το τέλος της καριέρας του και στην προσπάθεια του να παραμείνει ανταγωνιστικός, είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Ο Τσιτσιπάς έχει αποδείξει ότι έχει το ταλέντο που χρειάζεται για να διεκδικεί τους μεγαλύτερους τίτλους και να μπορεί να νικάει τους κορυφαίους.

Αυτό που δεν κατάφερε να εξασφαλίσει με συνέπεια ήταν η διαρκής αγωνιστική προσαρμογή που απαιτείται για να παραμείνει κάποιος στην κορυφή και ίσως η σημαντικότερη αλλαγή που χρειάζεται ένας αθλητής σε αυτή τη φάση να μην είναι τεχνική.

Μπορεί και να είναι η αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο κυλάει η καθημερινότητά του.

Η παρουσία ενός νέου προπονητή δεν σημαίνει ότι ακυρώνεται η δουλειά του προηγούμενου, ούτε ότι ο πατέρας πρέπει υποχρεωτικά να απομακρυνθεί από την ομάδα.

Η σχέση πρέπει να μπορεί να εξελίσσεται μαζί με τον αθλητή και εδώ ενδέχεται να αναδειχθεί η διαφορά ανάμεσα στις δύο περιπτώσεις.

Ο Μπράιαν Σέλτον φαίνεται, μέχρι αποδείξεως του εναντίου, έτοιμος να δώσει χώρο σε έναν προπονητή που μπορεί να προσφέρει κάτι διαφορετικό. Στην περίπτωση του Απόστολου και του Στέφανου Τσιτσιπά, η αναζήτηση μιας ισορροπίας αποδείχθηκε πολύ δύσκολη υπόθεση.

Ο Μπεν Σέλτον δεν έχει κατακτήσει ακόμη Grand Slam, όπως και ο Στέφανος.

Ο πρώτος βρίσκεται σε μια περίοδο κατά την οποία προσπαθεί να κάνει το τελευταίο βήμα προς την κορυφή και ο δεύτερος επιχειρεί να ξαναβρεί τη σταθερότητα και την αγωνιστική ταυτότητα που κάποτε τον μετέτρεψαν από ταλέντο, σε έναν από τους διεκδικητές των μεγάλων τίτλων και του νούμερο 1 της παγκόσμιας κατάταξης.

Στο σύγχρονο τένις δεν αρκεί μόνο να έχεις έναν καλό προπονητή, αλλά κυρίως την κατάλληλη προπονητική ομάδα για το συγκεκριμένο στάδιο της καριέρας σου.

Να έχεις δίπλα σου ανθρώπους, που να αντιλαμβάνονται ότι η επιτυχία του αθλητή είναι σημαντικότερη από τον δικό τους ρόλο σε αυτήν.

Ο Μπράιαν Σέλτον βοήθησε τον γιο του να φτάσει μέχρι το Νο4 και τώρα φαίνεται διατεθειμένος να δεχθεί βοήθεια για να τον οδηγήσει ακόμη ψηλότερα.

Ο Απόστολος Τσιτσιπάς βοήθησε τον Στέφανο να φτάσει μέχρι το Νο3 και μένει να δούμε αν η δική τους σχέση, ακόμα και η αυστηρά οικογενειακή, θα μπορέσει να εξελιχθεί με τέτοιο τρόπο που θα επιτρέψει στον Έλληνα αθλητή να επιστρέψει στο επίπεδο που πραγματικά του αξίζει.

Στα δικά μου μάτια τουλάχιστον, η μεγαλύτερη επιτυχία ενός πατέρα, που είναι ταυτόχρονα και προπονητής, δεν είναι να παραμείνει οπωσδήποτε απαραίτητος σε όλη την καριέρα και διαδρομή του παιδιού του, αλλά να το βοηθήσει, με κάθε τρόπο και από οποιαδήποτε θέση, να φτάσει όσο το δυνατόν πιο ψηλά γίνεται αξιοποιώντας κάθε πτυχή του ταλέντου του!